Jeugdzorg en Jeugd GGZ
Agressietraining voor jeugdzorg en Jeugd GGZ: veilig omgaan met agressie en crisissituaties
Als agressie je werk zwaarder en stressvoller maakt dan nodig is
Werken in de jeugdzorg of Jeugd GGZ betekent dat je jongeren wilt helpen. Toch krijg je soms te maken met situaties die plotseling escaleren: een jongere die agressief wordt, een ouder die gefrustreerd is, zich onmachtig voelt en zelfs intimideert.
Wanneer zorgprofessionals verschillend op agressie reageren of twijfelen wat er mag, ontstaat er onzekerheid. Dat vergroot stress, maakt incidenten zwaarder en kan het werkplezier aantasten.
De agressietraining van KIES Weerbaarheid helpt teams om agressie in de zorg te herkennen, de-escalerend te communiceren en veilig handelen binnen de wet. Hierdoor ontstaat er meer rust, duidelijkheid en vertrouwen in crisissituaties.
Wat gebeurt er zonder duidelijke aanpak in een team bij agressie in de jeugdzorg en jeugd GGZ?
Wanneer agressie in de jeugdzorg niet structureel wordt aangepakt, zien we vaak het volgende patroon:
- Agressie op de werkvloer wordt gezien als iets dat bij de zorg hoort
- Collega’s handelen verschillend in een crisissituatie waardoor er meer onduidelijkheid ontstaat en meer escalatie
- Er is twijfel wat wel of niet mag wanneer een jongere zich agressief gedraagt
- Incidenten blijven hangen en worden niet goed verwerkt
Dit kost energie, waardoor het werk zwaarder kan voelen. Stress loopt op en het werkplezier neemt af. Met een gerichte agressietraining weet je beter om te gaan met agressie in de zorg en om stress beter te reguleren, waardoor je sneller weet wat je moet doen, meer oog houdt voor de client en betere zorg levert.
Wat doen de weerbaarheidstrainingen KIES Weerbaarheid concreet voor medewerkers in de jeugdzorg of jeugd GGZ?
KIES Weerbaarheid traint zorgprofessionals, zodat ze:
- Verschillende vormen van agressie in de jeugdzorg herkennen, zowel bij de cliënt als omgeving
- Crisissituaties voorkomen door de-escalerend te leren werken en communiceren
- Tijdig risico’s signaleren
- Zich fysiek veilig voelen, zodat je beter in contact blijft met je cliënt
- Werken volgens dezelfde aanpak binnen de zorginstelling
- Leren begrenzen met behoud van de relatie
- Bij crisissituaties als team voor optimale fysieke veiligheid zorgen op een humane manier
- Duidelijk weten wat er volgens de wet wel en niet mag
- Spanning herkennen bij zichzelf en verlagen zodat je agressie goed kan hanteren
In onze weerbaarheidstrainingen werken we met realistische situaties in de jeugdzorg en een trainingsacteur. Je past dus toe wat je hebt geleerd in situaties die lijken op wat jij meemaakt in jullie zorginstelling.
Onze trainers komen uit de gezondheidszorg en zijn daar nog steeds werkzaam. Hierdoor kennen ze de praktijk goed, wat merkbaar is in de voorbeelden en de manier van trainen.
Voor wie is de agressietraining voor jeugdzorg en jeugd GGZ geschikt?
Deze weerbaarheidstraining past bij jullie als:
- Jij of je team te maken heeft met verbaal en/of fysiek grensoverschrijdend gedrag
- Er verschil is in hoe collega’s handelen bij agressie en crisis
- Er onzekerheid is over het hanteren van agressie, wetgeving of proportioneel ingrijpen
- Incidenten impact blijven houden
Deze weerbaarheidstraining is minder passend als je alleen een korte sessie zoekt zonder verdieping of oefening. We richten ons juist op toepasbaarheid in de praktijk.
Praktijkvoorbeeld van een begeleider uit de jeugdzorg
‘Ik had een redelijke vertrouwensband opgebouwd met een jongere en helaas ontstond er een conflict waarin hij fysiek moest worden begrensd. Tijdens dit conflict werd hij zo gefixeerd op mij als begeleider dat hij doodsbedreigingen deed richting mij. Ik sloeg dicht en wist niet goed hoe te handelen. Daarna bleek dat ik me geraakt voelde en bleef ik het lastig vinden om hem te begeleiden. Achteraf had ik gewild dat ik meer handvatten had gehad om er goed mee om te gaan in het moment en achteraf. Bijvoorbeeld hoe je het contact weer kunt herstellen. In ingewikkelde situaties durf ik nu beter mijn grenzen aan te geven, waardoor ik echt merk dat de relatie verbetert omdat ik merk dat we beter weten wat we elkaar hebben. Dit heb ik ook van een client teruggehoord. Hij weet beter wat hij aan me heeft.’
Rene, begeleider binnen de jeugdzorg
Herkenbaar? Dit soort situaties komen helaas regelmatig voor. Het verschil zit in de handvatten die je hebt om hiermee om te gaan. Daar wil KIES Weerbaarheid je bij helpen en begeleiden.
KIES Weerbaarheid leverde daarnaast een bijdrage aan het Dwang en Drang congres 2019 met het thema ‘Jeugd is onze zorg’, gericht op ethisch handelen en vrijheidsbeperkende maatregelen in de (jeugd)zorg.
Wat leer je tijdens de agressietraining voor jeugdzorg en Jeugd GGZ?
Tijdens de weerbaarheidstraining werken we met een trainingsacteur aan vaardigheden die je leert toepassen in situaties die je in de jeugdzorg of Jeugd GGZ tegenkomt. Je leert agressie beter begrijpen, eerder signaleren en rustiger handelen wanneer een situatie escaleert. Hierdoor houdt je meer oog voor de cliënt en lever jullie zorginstelling betere zorg.
Theorie agressie en visievorming
Tijdens deze module besteden we aandacht aan het ontstaan van grensoverschrijdend gedrag en/of agressie.
We behandelen de verschillende vormen van agressie inclusief voorbeelden. Je leert verschillende communicatie technieken om zo te kunnen de-escaleren en confronteren. Je weet dan hoe het beste kan worden omgegaan met de verschillende vormen van agressie. Daarnaast gaan we de dieper in op visievorming over verbale agressie. Is agressie bijvoorbeeld een nood? Heeft het een boodschap of is het crimineel gedrag?
Risico’s taxeren
Inzicht krijgen in waarneembaar grensoverschrijdend of onbegrepen gedrag helpt om het gedrag op tijd te signaleren en vroegtijdig in te grijpen.
Om hier goed mee om te gaan, speelt ook je eigen reactie een rol. Met deze module krijg je inzicht in:
- Wat voor signalen iemand afgeeft.
- Hoe je lichaam reageert op stress en wat waarneembaar is.
Daarnaast krijgt elke cursist een eigen ‘blauwdruk’ van waarneembare fases van stress.
Weerbaarheidstechnieken om fysiek weerbaar te worden
Met weerbaarheidstechnieken leer je hoe je fysiek weerbaarder wordt.
Met eenvoudige ervaringsoefeningen leer je dat je primaire schrikreactie een functie heeft en dat dit je basis is voor je fysieke weerbaarheid.
Je leert wat afstand en nabijheid doet met jezelf en met de agressor. Ook leer je hoe je op een veilige manier jezelf afweert bij fysieke agressie.
Daarnaast komen er eenvoudige bevrijdingstechnieken aan bod, zodat je weet hoe je jezelf veilig losmaakt als je wordt vastgepakt.
Wetgeving
Wat zegt de wet over zelfverdediging en wanneer is iets zelfverdediging?
Spanningsregulatie en stress
We stippen vier eenvoudige technieken aan hoe je spanning en stress kunt verminderen.
Door oplopende spanning en stress is het namelijke moeilijker om aangeleerde vaardigheden toe te passen. Het doel van deze technieken is om kennis en aangeleerde weerbaarheidstechnieken makkelijker toe te kunnen passen.
Crisisontwikkelingsmodel / fasen van agressie
Je leert om de objectieve waarneming van agressief gedrag te plaatsen in het crisisontwikkelingsmodel.
Waarom is dit belangrijk? Agressie heeft bijna altijd een opbouw en door het gedrag te plaatsen in het crisisontwikkelingsmodel, leer je welke emoties iemand heeft en hoe je hier het beste mee om kunt gaan.
Tijdens deze module krijg je inzicht in:
- Hoe en wanneer je het beste de confrontatie aan kunt gaan;
- Hoe en wanneer je de situatie kunt de-escaleren.
Verbale weerbaarheid, communicatietechnieken en de-escalerende houding
Samen met een trainingsacteur wordt de theorie van voorgaande modules geoefend door praktijksituaties te simuleren.
Door echt praktisch te oefenen, leer je het volgende:
- Je krijgt inzicht in je eigen handelen.
- Je leert welke communicatietechnieken werken om weerbaarder te worden.
Veiligheid is een integraal onderdeel van deze module. De trainingsacteur geeft daarom op een veilige en opbouwende manier feedback aan iedereen.
Teamtechnieken veilig fysiek ingrijpen
Kies op een humane manier voor maximale veiligheid. Leer met teamtechnieken hoe je als team een onveilige situatie op een humane manier veilig maakt.
Onderwerpen in deze module zijn
- Visievorming t.a.v. veilig fysiek ingrijpen.
- Trainen van humane teamtechnieken.
- Veilige benadering door formatie loop op de-escalerende manier.
- Stresshuis: Inzicht in waarneming bij stress bij fysieke agressie.
- Voor en nabespreking.
- Scenariotraining: praktisch trainen met fysiek ingrijpen.
Resultaat: Medewerkers voelen zich vertrouwd en zeker bij het toepassen van de teamtechnieken in hun praktijk.
Veelgestelde vragen over agressietraining in de jeugdzorg en Jeugd GGZ
Wat leer je tijdens een agressietraining voor jeugdzorgprofessionals?
Tijdens een agressietraining leren jeugdzorgprofessionals agressie herkennen, risico’s vroeg signaleren en de-escalerend communiceren. Je oefent met praktijksituaties, vaak met een trainingsacteur. KIES Weerbaarheid combineert communicatieve vaardigheden, stressregulatie en fysieke weerbaarheidstechnieken, zodat teams veilig en professioneel kunnen handelen in crisissituaties.
Hoe helpt een agressietraining bij stress na agressieve incidenten in de Jeugd GGZ?
Agressieve incidenten kunnen spanning en stress veroorzaken die lang blijven doorwerken. Dat kan leiden tot vermoeidheid, vermijding of minder werkplezier.
Tijdens de weerbaarheidstraining van KIES Weerbaarheid leren jullie technieken om spanning te reguleren en incidenten beter te verwerken. Teams leren hoe ze elkaar opvang en nazorg kunnen bieden. Dit helpt teams om rustiger te blijven in het moment, helpt bij stressvermindering en om incidenten beter af te sluiten.
Wat mag je wettelijk doen bij fysiek ingrijpen in de jeugdzorg?
In de jeugdzorg mag fysiek ingrijpen alleen wanneer dat noodzakelijk en proportioneel is. Jeugdzorgprofessionals moeten handelen binnen de kaders van zelfverdediging, veiligheid en zorgvuldigheid. Tijdens de weerbaarheidstrainingen van KIES Weerbaarheid krijgen jullie uitleg over deze wettelijke kaders en oefenen jullie hoe je veilig en verantwoord kan ingrijpen.
Voor welke teams is een agressietraining in de jeugd GGZ geschikt?
Agressietraining is vooral geschikt voor jeugdzorgprofessionals die te maken hebben met verbaal of fysiek grensoverschrijdend gedrag, crisissituaties of agressie van jongeren of ouders. Ook bij teams die sociaal onveilig zijn, bijvoorbeeld wanneer een team niet helemaal op één lijn zit of wanneer samenwerking verbeterd kan worden. KIES Weerbaarheid richt zich op teams die eenduidig willen handelen en meer zekerheid zoeken bij agressie op de werkvloer.
Hoe zorgt KIES Weerbaarheid voor een agressietraining die realistisch en toepasbaar is in de jeugdzorg?
In onze weerbaarheidstrainingen worden praktijksituaties gesimuleerd naar herkenbare situaties van jullie werkvloer, onder andere met een trainingsacteur. Hierdoor oefen je met situaties die lijken op wat je in de jeugdzorg of Jeugd GGZ tegenkomt.
Door theorie te koppelen aan oefening en reflectie, wordt het gedrag beter toepasbaar in de dagelijkse praktijk. Dat vergroot de kans dat je in een echte crisissituatie bewuster en rustiger handelt.
Hoe ziet een trainingstraject en trainingsdag eruit bij een agressietraining voor jeugdzorgprofessional?
Bij de start van het trainingstraject voert KIES Weerbaarheid altijd een persoonlijk gesprek om te horen wat er speelt in jullie zorginstelling. Vervolgens sturen we jullie een e-learning waar theorie in zit, maar ook praktijkvoorbeelden.
Naar aanleiding hiervan bieden we een weerbaarheidstraining aan met specifieke voorbeelden en situaties met jongeren of omgeving van jullie werkvloer. Deze gaan we gebruiken tijdens de trainingsdag(en) zelf. Tijdens de weerbaarheidstraining werken we altijd met een trainingsacteur.
Na de training krijgen jullie een uitgebreid naslagwerk en mogelijkheden voor vervolgtraining.
